Op video-opnames van WPATH- en USPATH-congressen tussen 2021 en 2023 vertellen Amerikaanse artsen zelf hoe ze puberteitsremmers en hormonen voor minderjarigen met genderdysforie bij verzekeraars factureerden onder een andere diagnosecode dan genderdysforie. Dat meldt journalist Benjamin Ryan op 12 september 2026 op basis van die congresopnames en een rapport van het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid (HHS).

Een andere code dan de werkelijke diagnose

Volgens Ryans reconstructie legde een psychiater op een van de congressen uit dat het overstappen naar de code "unspecified endocrine disorder" (een niet-nader-omschreven hormonale stoornis) een manier was om binnen het declaratiesysteem "om te werken" — dus om een claim goedgekeurd te krijgen zonder de eigenlijke diagnose te vermelden. Een verloskundige-gynaecoloog uit Utah vertelde op een van de video's dat ze op die manier al veertien jaar lang facturen indiende.

Tientallen miljoenen dollars

De schaal is aanzienlijk. Volgens de analyse die Ryan aanhaalt werd bij verzekeraars voor bijna 50 miljoen dollar aan puberteitsremmers gedeclareerd voor patiënten van negen tot en met zeventien jaar onder hormonale-stoornis-codes — exclusief de codes voor vroege (precocious) puberteit. Daarnaast ging er nog eens circa 11 miljoen dollar om in declaraties voor dertien- tot zeventienjarigen die wél de code voor vroege puberteit gebruikten, terwijl die diagnose bij deze leeftijdsgroep medisch niet aan de orde is.

Het ministerie van Volksgezondheid noemt het geen boekhoudkwestie

Het HHS-rapport dat Ryan citeert is daar helder over: "gender dysphoria is not an endocrine disorder, since it exhibits no hormonal abnormalities" — genderdysforie is geen hormonale stoornis, omdat er geen hormonale afwijking aan ten grondslag ligt. Voor de regering-Trump is de andere codering reden om te spreken van fraude, en zet het die conclusie in bij de druk op klinieken voor jeugdgenderzorg.

Waarom een code meer is dan administratie

Een factuurcode lijkt een detail, maar hij bepaalt wat een verzekeraar denkt te betalen — en dus ook wat een ouder op een polisoverzicht ziet staan. Als de code niet overeenkomt met de werkelijke behandeling, verdwijnt precies het soort transparantie die nodig is om samen met ouders een weloverwogen beslissing te nemen. De tien vragen die ouders het vaakst stellen gaan onder meer over die vraag: wie legt eigenlijk uit wat er precies gebeurt, en op basis van welke diagnose?

Wat betekent dit voor Nederland?

Het Nederlandse zorgstelsel werkt anders dan het Amerikaanse en er zijn geen aanwijzingen dat hier op dezelfde manier wordt gefactureerd. Maar WPATH stelt de internationale richtlijn (Standards of Care) op waar ook Nederlandse genderzorg zich op beroept, en die organisatie ligt breder onder vuur: in een Amerikaanse rechtszaak noemde WPATH die eigen richtlijn onlangs zelf "slechts een mening", zoals wpath.nl eerder beschreef. Dat het verzekeringsverhaal en dat rechtszaak-verhaal los van elkaar boven water kwamen, maakt de vraag alleen maar groter of de sector zelf nog precies weet waar de eigen richtlijn op stoelt. Het overzicht van Cass, SBU en NICE laat zien dat diezelfde vraag — hoe stevig is de basis onder deze zorg? — ook in Europa leidend is geworden.